|
| ||||||||
|
|
دكتر اسكندر زند |
| ||||||
|
|
طرح پيجويي و كشف علفهاي هرز مقاوم به علفكشها و اتخاذ شيوههاي مديريتي براي كنترل آنها كه توسط دكتر اسكندر زند و همكارانش در موسسه تحقيقات گياهپزشكي كشور اجرا شده است، برنده جايزه رتبه سوم پژوهشهاي كاربردي از بيست و يكمين جشنواره بينالمللي خوارزمي شد. دكتر اسكندر زند درباره اهميت انجام اين طرح ميگويد:‹‹علفهاي هرز خسارات زيادي را به محصولات زراعي وارد ميكنند و اين خسارت در مزارع گندم حداقل 25 درصد محصول را شامل ميشود. براي جلوگيري از رشد آنها ناگزير از استفاده از علفكشها هستيم، اما اين سموم را بايد حسابشده و با مديريت صحيح استفاده نمود. 40 سال است كه در كشور علفكش مصرف ميشود و معمولا مديريت خوبي از نظر تناوب و مقدار مصرف نداشتهايم. در بعضي از استانهاي كشور در سال 80 با مقاومت علفهاي هرز به علفكشها مواجه شديم به نحوي كه ديگر استفاده حتي 50 برابر مقدار توصيه شده علفكش نيز سبب از بين رفتن علفهاي هرز نميشد. بهدنبال نارضايتي كشاورزان از كارايي برخي علفكشهاي مزارع گندم و گسترش غيرقابل كنترل علفهاي هرز باريك برگ و كاهش شديد محصول، دو فرضيه كاهش كيفيت علفكشها و يا مقاوم شدن علفهاي هرز به علفكشها مطرح و براي حل اين مشكل شش آزمايش اجرا شد. در آزمايش اول كيفيت علفكشها بررسي شد و نتايج نشان داد پايين بودن كيفيت علفكشها نميتواند عامل اصلي نارضايتي باشد. در آزمايش دوم به جستجوي علت اصلي عدم كنترل علفهاي هرز پرداخته شد و مقاوم شدن علفهاي هرز به علفكش علت اصلي تشخيص داده شد. در آزمايش سوم و چهارم محدوده پراكنش علفهاي هرز مقاوم در سطح كشور بررسي و مشخص شد كه در بخشهاي وسيعي از مزارع زير كشت گندم در استانهاي خوزستان و فارس و همچنين بخشهايي از استانهاي كرمانشاه، گلستان و ايلام، علفهاي هرز باريك برگ به علفكش مقاوم شدهاند. در آزمايش پنجم راهكارهاي شيميايي و غير شيميايي لازم براي جلوگيري از گسترش و همچنين براي كنترل علفهاي هرز مقاوم به علفكش ارايه شد و در آزمايش ششم از روشهاي ملكولي براي تشخيص علفهاي هرز مقاوم و تعيين مكانيزم مقاومت علفهاي هرز مقاوم استفاده شد. در مجموع نتايج اين تحقيقات باعث جلوگيري از خسارتهاي سنگين به كشاورزان استانهاي فارس و خوزستان و ارائه راهكارهاي لازم به منظور جلوگيري از تكرار اين مشكل در ساير استانهاي كشور شده است.›› وي و همكارانش علاوه بر جستجوي راههاي كنترلي و شناسايي روشهاي ملكولي مكانيزم مقاومتها، از طريق كارهاي ترويجي نيز درپي رفع اين مشكل برآمدند، از جمله چاپ كتاب مقاومت علفهاي هرز به علفكشها و راهنماي علفكشهاي ثبت شده در ايران كه هر دو توسط انتشارات جهاد دانشگاهي مشهد به چاپ رسيده است. علفكشها و كاربرد آنها كتاب ارزشمند ديگري از دكتر زند و همكاران ايشان است كه در انتشارات جهاد دانشگاهي مشهد در دست چاپ ميباشد. اين طرح همچنين گواهي بينالمللي سازمان اكو را در سال 2008 دريافت كردهاست.
معرفي دکتر اسکندر زند متولد 1364 شهرستان اراک تحصیلات عالی خود را در دانشگاه زنجان و در رشته مهندسی کشاورزی گرایش زراعت و اصلاح نباتات آغاز نمود و در ادامه مدرک کارشناسی ارشد را در رشته فیزیولوژی گیاهان زراعی از دانشگاه فردوسی مشهد اخذ نمود و در شاخه تخصصی فیزیولوژی علف کش ها و مقاومت به علف کشها از همین دانشگاه درجه دکتری گرفت. در طول تحصیل در دانشگاه فردوسی مشهد به سال 1378 دانشجوی نمونه کشور شناخته شد و همچنین پایان نامه دکتری وی رتبه دوم جشنواره علمی پژوهشی فردوسی را به خود اختصاص داد. برخی از کارهای اجرایی دکتر اسکندر زند در امور پژوهشی از اینقرار است: معاون پژوهشی جهاد دانشگاهی زنجان، معاون موسسه تحقیقات آفات و بیماریهای گیاهی، عضو شورای نانوتکنولوژی وزارت جهاد کشاورزی، عضو کمیته ایمنی زیستی وزارت جهاد کشاورزی، نایب رئیس انجمن علمی علف های هرز ایران، عضو هیئت داوران ماهنامه علمی تخصصی زیتون. از او مقالات متعددی در زمینه های علمی پژوهشی و علمی ترویجی به زبان فارسی و انگلیسی در کنفرانس های داخلی و خارجی ارائه شده و یا در مجلات علمی به چاپ رسیده است و علاوه بر آن 18 کتاب زیر را با همکاری دیگران به رشته تحریر درآورده است 1- کشاورزی از دیدگاه اکولوژی، کوچکی و زند، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد،1375 2- اصلاح گیاهان زراعی در کشاورزی پایدار، کوچکی، زند و باقری، نتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 1376 3- تکامل، سازگاری و عملکرد گیاهان زراعی، رحیمیان مشهدی، کوچکی و زند، نتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 1377 4- پیامدهای اکولوژیکی تغییر اقلیم، کوچکی، شریفی و زند، نتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 1378 5- فیزیولوژی گیاهی، جلد اول، کافی، لاهوتی و زند، نتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 1379 6- فیزیولوژی گیاهی، جلد دوم، کافی، کامکار، گلدانی،شریفی و زند، نتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 1379 7- فتوسنتز و تولید در شرایط متغیر محیط، جلد اول، رحیمیان مشهدی، کوچکی و زند، انتشارات سازمان پارکها و فضای سبز تهران، 1379 8- فتوسنتز و تولید در شرایط متغیر محیط، جلد دوم، رحیمیان مشهدی، کوچکی و زند، انتشارات سازمان پارکها و فضای سبز تهران، 1380 9- راهنمای کار با دستگاه اندازه گیری فتوسنتز، کافی، شریفی، نبوی و زند، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، 1380 10- حبوبات، رهیافتها و تنگناها، باقری، پارسا و زند، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 1377 11- استریگا، باغستانی و زند، نشر آموزش کشاورزی(وزارت جهادکشاورزی) 1380 12- مقاومت به علفکشها در علفهای هرز، باغستانی و زند، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 1381 13- علف کشها چگونه کار می کنند، صارمی و زند، انتشارات دانشگاه زنجان، 1381 14- تحلیل بر مدیریت علف های هرز و علف کش های گندم، باغستانی، شیمی و زند، دبیرخانه اولین کنگره بین المللی گندم، 1381 15- تحلیل بر مدیریت سموم علف کشها در ایران، باغستانی، شیمی، فقیه و زند، نشر آموزش کشاورزی، 1382 16- اکولوژی علفهای هرز (کاربردهای مدیریتی)، زند و همکاران، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 1383
17- راهنمای علفکشهای ثبتشده درایران(با
رویکرد مدیریت مقاومت علفهای هرز به علفکشهای)/ انتشارات
جهاد دانشگاهی مشهد، 19- Response of tow canada thistle (Circsium arvense L) varieties to herbicides, H.Beckie , H. A. Loeppky, C.D Myhre and Zand, E.
| |||||||
|
| ||||||||
